نوسانهای شدید اخیر در بازار ارز و نزدیکی دلار به مرز ۱۲۷ هزار تومان، موج تازهای از نگرانی میان کارشناسان اقتصادی ایجاد کرده است؛ آنها هشدار میدهند ادامه این روند، قدرت خرید مردم را به شکلی جدی و محسوس تحتتأثیر قرار خواهد داد.
به گزارش پایگاه خبری اقتصاد جوان، نوسانات اخیر قیمت دلار در بازار آزاد بار دیگر نگاهها را به سمت بازار ارز و آثار مستقیم آن بر معیشت مردم جلب کرده است. بر اساس گزارشهای میدانی، نرخ دلار طی هفتههای گذشته روندی افزایشی داشته و در برخی معاملات تا ۱۲۶ هزار و ۷۵۰ تومان نیز ثبت شده است. همین موضوع باعث شده نگرانیها نسبت به افزایش قیمت کالاها و کاهش بیشتر قدرت خرید مردم تشدید شود.
دلایل جهش دلار از نگاه کارشناسان
طبق بررسیهای میدانی، نرخ خرید و فروش دلار در روزهای اخیر بین ۱۲۱ تا ۱۲۶ هزار و ۷۵۰ تومان در نوسان بود و روز چهارشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۴ نیز در بازه ۱۲۴ هزار و ۲۵۰ تا ۱۲۴ هزار و ۸۰۰ تومان معامله شد. این فاصله قیمتی، نشانهای از بیثباتی بازار تلقی میشود.
مهدی بهنامه، عضو هیأت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مهمترین دلایل افزایش نرخ دلار را ترکیبی از عوامل سیاسی، اقتصادی و روانی عنوان کرد و گفت:
«ابهامات سیاسی در سطح بینالملل و کاهش امنیت در کشورهایی که با ایران تعامل دارند، تقاضا برای دلار و طلا را بالا برده است. از طرفی، کاهش درآمدهای نفتی نیز عرضه دلار را محدود کرده و همین ترکیب باعث رشد نرخ ارز شده است.»
سید حمید حسینی، عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران نیز تأکید کرد:
«ارز تابع عرضه و تقاضاست. کاهش درآمدهای ارزی دولت و محدودیتهای اقتصادی داخلی فشار زیادی بر بازار وارد کرده است.»
کارشناسان همچنین فضای «نه جنگ و نه صلح»، اخبار مرتبط با بنزین و بودجه و کاهش اعتماد عمومی به سیاستگذار را از عوامل تقویتکننده نوسانات میدانند. به اعتقاد آنها، اختلاف بین نرخ رسمی و بازار آزاد و فعالیت سوداگران نیز روند صعودی را تشدید کرده است.
برنامههای بانک مرکزی برای آرامسازی بازار
رئیسکل بانک مرکزی در سخنانی اعلام کرد که این بانک طرحهای حمایتی ویژهای برای تقویت صادرکنندگان و افزایش عرضه ارز در دست اجرا دارد. وی با تأکید بر اینکه نرخ واقعی دلار با قیمتهای بازار آزاد متفاوت است، گفت:
«قيمتهای غیررسمی مورد پذیرش نیست و التهابهای مقطعی بازار واقعی تلقی نمیشود.»
پیشبینی آینده بازار ارز
به گفته آلبرت بغزیان، اقتصاددان:
«بازار ارز در آتش بیاعتمادی میسوزد. حتی اگر عوامل بنیادی تغییر نکند، ترس مردم میتواند نرخ دلار را افزایش دهد. ناهماهنگی سیاستها نیز فضا را برای فعالیت دلالان فراهم کرده است.»
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند تأثیر مستقیم بر تورم، هزینههای روزمره و قدرت خرید مردم داشته باشد. رفتار هیجانی معاملهگران و انتظار برای افزایش نرخها نیز به این چرخه دامن میزند.
آیا آرامش به بازار بازمیگردد؟
تحلیلگران معتقدند در صورت اجرای کامل سیاستهای بانک مرکزی و تقویت عرضه ارز، احتمال کاهش فشارهای بازار وجود دارد. با این حال، تداوم تحریمها و نوسانات بینالمللی، همچنان سایه بیثباتی را بر آینده بازار ارز حفظ کرده است.
/ایسنا
