در دنیای امروز که چالشهای اجتماعی، کمتحرکی، فشارهای روانی و فاصله گرفتن جوانان از سبک زندگی سالم بیش از هر زمان دیگری احساس میشود، ورزش نهتنها یک فعالیت جسمانی، بلکه ابزاری مؤثر برای سلامت جسم، تعادل روان و شکلگیری شخصیت اجتماعی به شمار میآید. ورزش میتواند مسیری امن برای هدایت انرژی جوانان، افزایش اعتمادبهنفس، تقویت انضباط فردی و ایجاد روحیه مسئولیتپذیری باشد.
در این میان، مربیان ورزشی نقشی فراتر از آموزش تکنیکها و مهارتهای بدنی دارند. آنها در عمل، ناجیان خاموش نسل جوان هستند؛ افرادی که با دانش، تجربه و اخلاق حرفهای، استعدادهای پنهان را شناسایی کرده و جوانان را از مسیرهای پرخطر به سوی شکوفایی، هدفمندی و سلامت پایدار هدایت میکنند. یک مربی آگاه میتواند با رفتار، گفتار و منش خود، الگویی ماندگار در ذهن شاگردانش بسازد؛ الگویی که اثر آن تا سالها فراتر از فضای باشگاه باقی میماند.
استاد طوفان غفاری، متولد ۱۴ مرداد ۱۳۴۸ در تهران، دارنده کمربند مشکی دان ۵ کاراته و مربی و داور رسمی فدراسیون کاراته است. او با بیش از ۲۰ سال سابقه ورزشی در رشته کیوکوشین کاراته، قهرمانی در چندین دوره مسابقات کشوری و عضویت در کمیته توسعه کاراته کشور، از جمله مربیانی است که هم در میدان رقابت و هم در عرصه آموزش حضوری فعال و مؤثر داشته است.
فعالیت او بهعنوان مربی چندین باشگاه در سطح تهران و همچنین معلم ورزش در مدرسه کیش، نشاندهنده نگاه عمیق و آموزشی او به ورزش است؛ نگاهی که ورزش را ابزاری برای ساختن انسان سالم، منضبط و مسئول میداند، نه صرفاً راهی برای کسب مدال و نتیجه.
استاد غفاری، پیش از ورود به بحث کاراته، از نگاه شما ورزش چه نقشی در سلامت فرد و جامعه دارد؟
ورزش فقط یک فعالیت بدنی نیست؛ ورزش یعنی ساختن انسان سالم. وقتی از سلامتی صحبت میکنیم، منظور فقط سلامت جسم نیست، بلکه آرامش روان، نظم فکری، اعتمادبهنفس و حتی رفتار اجتماعی را هم شامل میشود. در جامعه امروز، ورزش میتواند جوانان را از بسیاری از آسیبها دور کند و آنها را به سمت هدف، امید و رشد شخصی هدایت کند. بهویژه ورزشهای رزمی، چون علاوه بر جسم، ذهن و اخلاق را هم پرورش میدهند.
لطفاً کمی از شروع مسیرتان در کاراته و انگیزهای که باعث شد این رشته را انتخاب کنید، بفرمایید.
مسیر ورزشی من از سالهای نوجوانی آغاز شد. همیشه به دنبال ورزشی بودم که فقط قدرت بدنی نباشد، بلکه ذهن و انضباط شخصی را هم تقویت کند. کاراته دقیقاً همان چیزی بود که دنبالش میگشتم؛ ورزشی که احترام، تمرکز، کنترل نفس و پشتکار را وارد زندگی روزمره میکند. همین ویژگیها باعث شد کاراته به مسیر اصلی زندگی ورزشی من تبدیل شود.
در بیش از ۲۰ سال فعالیت ورزشی، کدام لحظه برای شما نقطه عطف و بیشترین افتخار بوده است؟
تمرین و هر مسابقه تجربه ارزشمندی است، اما بدون تردید، کسب مقام و مدال در رقابتهای ملی و بینالمللی برایم نقطه عطف بود. این موفقیتها فقط نتیجه تلاش فردی نیست؛ حاصل حمایت خانواده، مربیان و همتیمیهاست. چنین لحظاتی انگیزه ادامه مسیر را چند برابر میکند و احساس مسئولیت مربیگری را در انسان عمیقتر میسازد.
از دید شما مهمترین تفاوت کاراته امروز با دوران قهرمانی شما چیست؟
مهمترین تفاوت، حرفهایتر شدن فضا و امکانات است. امروز دسترسی به مربیان بینالمللی، تجهیزات استاندارد و سیستمهای آموزشی مدرن بسیار آسانتر شده است. در دوران ما، تمرکز بیشتر بر تمرینات پایه، انضباط شخصی و تجربه مستقیم از مربی بود. هر دو دوره ارزشمند هستند، اما به نظر من نباید اجازه دهیم پیشرفت فنی، جای ریشههای اخلاقی کاراته را بگیرد.
شما سالها عضو کمیته توسعه کاراته کشور بودهاید. مسیر پیشرفت این رشته در ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
کاراته ایران ظرفیت بسیار بالایی دارد. افزایش علاقه جوانان، حضور مربیان باتجربه و توجه بیشتر به مسابقات بینالمللی از فرصتهای مهم است. در عین حال، کمبود امکانات در برخی شهرستانها، نبود حمایت مالی کافی و نیاز به بهروزرسانی روشهای آموزشی از موانع جدی هستند. با برنامهریزی اصولی و حمایت هدفمند، میتوان این موانع را به حداقل رساند.
آموزش پایهای نونهالان و نوجوانان در کاراته ایران را در مقایسه با کشورهای پیشرفته چگونه میبینید؟
در سالهای اخیر مسیر رو به رشدی را شاهد بودهایم، اما هنوز جای کار زیادی وجود دارد. کشورهای پیشرفته آموزش پایه را کاملاً سیستماتیک، علمی و بلندمدت طراحی میکنند. اگر ما هم روی تربیت مربیان متخصص، زیرساخت استاندارد و برنامهریزی اصولی تمرکز کنیم، کیفیت آموزش پایه بهمراتب بالاتر خواهد رفت.
ارزیابی شما از جایگاه اخلاق و احترام در کاراته نسل جدید چیست؟
اخلاق و احترام هنوز هم از پایههای اصلی کاراته است، اما رشد سریع مسابقات و نتیجهمحوری گاهی باعث کمرنگ شدن این ارزشها میشود. چالش اصلی امروز، حفظ توازن بین پیشرفت فنی و آموزش اخلاقی است. اگر این تعادل حفظ نشود، کاراته هویت اصلی خود را از دست میدهد.
از نگاه شما یک مربی موفق در ورزشهای رزمی چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
مربی موفق فقط کسی نیست که فنون را بلد باشد. دانش فنی، صبر، توانایی آموزش گامبهگام، اخلاق حرفهای، احترام به شاگردان و انگیزهبخشی، همگی ضروری هستند. مربی باید هم بدن شاگرد را بسازد و هم شخصیت او را؛ چون موفقیت واقعی در ورزشهای رزمی، فراتر از قدرت جسمانی است.
به عنوان معلم ورزش، چگونه ارزشهایی مانند انضباط، تمرکز و احترام را به دانشآموزان منتقل میکنید؟
با تمرین منظم و قانونمند. هر تمرین چارچوب و نظم مشخص دارد. در کنار آن، با تأکید مداوم بر احترام به مربی، همتیمی و خود فرد، اخلاق ورزشی را نهادینه میکنم. همچنین با مثالهای ساده از زندگی واقعی نشان میدهم که این ارزشها فقط مخصوص باشگاه نیست، بلکه در زندگی روزمره هم کاربرد دارند.
چه توصیهای برای جوانانی دارید که میخواهند کاراته را به صورت حرفهای دنبال کنند؟
پایبندی به اصول پایه، صبر و پشتکار مهمترین نکات است. تمرین منظم، یادگیری زیر نظر مربیان مجرب و توجه به اخلاق، مسیر موفقیت را هموار میکند. کاراته فقط ساختن بدن نیست؛ ساختن شخصیت است.
در پایان، چشمانداز شما برای آینده کاراته ایران چیست؟
آیندهای که در آن هم در میادین بینالمللی موفق باشیم و هم آموزش پایهای استاندارد در سراسر کشور داشته باشیم. توسعه مربیان متخصص، زیرساخت مناسب، تجهیز باشگاهها و ترویج اخلاق و احترام، کلید رشد پایدار کاراته در ایران است.
