در آستانه شب یلدا، مسئولان از وفور کالا و نبود کمبود در بازار خبر میدهند؛ اما افزایش قیمت مواد اولیه و نوسانات ارزی، فشار اصلی را نه بر قفسهها بلکه بر جیب مردم وارد کرده و تمرکز دستگاههای نظارتی را به سمت کنترل قیمتها برده است.
به گزارش پایگاه خبری اقتصاد جوان، بازار شب یلدا امسال از نظر تأمین کالاهای اساسی، آجیل، شیرینی، میوه و اقلام پروتئینی با کمبود مواجه نیست، اما گرانی کالاها همچنان چالش اصلی مصرفکنندگان به شمار میرود. مسئولان صنفی و نظارتی تأکید دارند که مشکل بازار نه کمبود، بلکه افزایش هزینههای تولید و تأمین است؛ موضوعی که ریشه در نوسانات نرخ ارز و چندنرخی بودن برخی کالاها دارد.
قاسم نوده فراهانی، رئیس اتاق اصناف ایران، با اشاره به وضعیت بازار کالاهای معیشتی اعلام کرد: در سطح کشور هیچگونه کمبود کالایی وجود ندارد و ذخایر شب یلدا به اندازه کافی پیشبینی شده است. به گفته او، حتی در شرایط بحرانی گذشته نیز بازار کشور توانسته ثبات نسبی خود را حفظ کند، اما افزایش قیمتها ناشی از نوسانات ارزی همچنان فشار اصلی بازار است.
تشدید بازرسیها تا اوایل دی
به منظور مدیریت بازار شب یلدا، طرح نظارتی ویژهای از ۱۵ آذر تا ۳ دیماه در سراسر کشور اجرا میشود. در این بازه زمانی، بازرسیها بهصورت مستمر و حداقل دو بار در هفته انجام شده و شیوهنامهای واحد برای نظارت بر اصناف به استانها ابلاغ شده است.
فراهانی با تفکیک میان «گرانی» و «گرانفروشی» تأکید کرد: کسبه در کف بازار عمدتاً گرانفروش نیستند، زیرا قیمت فروش آنها بر اساس فاکتور خرید تعیین میشود. به گفته وی، منشأ گرانی در حلقههای بالادستی مانند واردکنندگان و تولیدکنندگان است که باید درباره قیمتها پاسخگو باشند، هرچند در صورت مشاهده تخلف، برخورد قانونی و قضائی انجام خواهد شد.
مواد اولیه؛ گره اصلی افزایش قیمت
به اعتقاد رئیس اتاق اصناف، کنترل مبدا تولید بسیار مؤثرتر از کنترل صرف کف بازار است. او با اشاره به افزایش شدید قیمت مواد اولیه گفت: روغن مصرفی واحدهای صنفی که پیشتر با قیمت حدود ۱.۵ میلیون تومان تهیه میشد، اکنون به بیش از ۳.۵ میلیون تومان رسیده است. علاوه بر این، سهمیه رسمی پاسخگوی نیاز تولیدکنندگان نیست و آنها ناچارند بخشی از مواد اولیه را از بازار آزاد تأمین کنند؛ مسئلهای که نشاندهنده چندنرخی بودن برخی کالاهاست.
حضور پررنگ تعزیرات در بازار
یاسر رایگانی، سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی، با تأیید وفور کالا در بازار شب یلدا اعلام کرد: طرح نظارتی ویژه یلدا از ۱۵ آذر آغاز شده و تا ۳ دی ادامه دارد. در این طرح، با استفاده از گشتهای مشترک و بازرسان افتخاری، حضور تعزیرات در بازار بهطور محسوس افزایش یافته است.
او افزود: رسیدگی به تخلفات با سرعت بیشتری انجام میشود و نظارتها تنها به خردهفروشیها محدود نیست؛ بهطوری که حتی بازدیدهای نظارتی از واحدهای بزرگ تولیدی نیز در دستور کار قرار دارد. به گفته رایگانی، در حوزه توزیع روغن نیز اقدامات مثبتی در راه است.
میوه و اقلام یلدایی در وضعیت پایدار
مسئولان صنفی تأکید دارند که در بازار میوه نیز کمبودی وجود ندارد و برخی اقلام که اخیراً با افزایش قیمت مواجه شده بودند، روند کاهشی به خود گرفتهاند. با این حال، افزایش هزینه نهادههای کشاورزی، دستمزد کارگران و هزینه حملونقل، همچنان بر قیمت تمامشده محصولات اثرگذار است.
تمرکز بر ثبات ارزی و نقش بخش خصوصی
به باور فعالان صنفی، ثبات نرخ ارز حداقل در یک بازه ششماهه میتواند نقش مهمی در کاهش التهاب بازار داشته باشد. فراهانی در پایان با اشاره به نقش بخش خصوصی تأکید کرد: اگر دولت صرفاً نقش نظارتی ایفا کند و بازار به بخش خصوصی واگذار شود، نهتنها کمبودی ایجاد نخواهد شد، بلکه بخش خصوصی حتی آمادگی ورود جدیتر به حوزه واردات کالا را نیز دارد.
در همین راستا، سازمان تعزیرات از شهروندان خواسته است در صورت مشاهده هرگونه تخلف، از طریق شماره ۱۳۵ یا سامانههای پیامکی این سازمان گزارشهای خود را ثبت کنند تا نظارت قیمتی با مشارکت مردم تقویت شود.
/مهر
