در شرایطی که ناترازی برق کشور به حدود ۲۵ هزار مگاوات رسیده، معاون سرمایهگذاری ساتبا تأکید میکند انرژیهای تجدیدپذیر اگرچه بهتنهایی درمان قطعی بحران نیستند، اما تنها مسیر پایدار و اجتنابناپذیر برای کاهش فشار بر شبکه برق و عبور از وضعیت فعلی بهشمار میروند.
به گزارش پایگاه خبری اقتصاد جوان، بحران ناترازی برق در ایران وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که دیگر با راهحلهای مقطعی و افزایش تولید فسیلی قابل مدیریت نیست. در همین راستا، جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایهگذاری سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا)، در یک نشست خبری با صراحت اعلام کرد: گذار از سوختهای فسیلی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر دیگر یک انتخاب سیاستی نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای پایداری شبکه برق کشور است.
ظرفیتهای مغفول مانده ایران در انرژی پاک
به گفته سیگارودی، ایران با وجود برخورداری از منابع طبیعی کمنظیر، همچنان فاصله معناداری با استانداردهای جهانی دارد. در حال حاضر حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه برقآبی و تنها ۳۲۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور فعال است؛ این در حالی است که طبق آمار جهانی سال ۲۰۲۴، ۴۶ درصد برق تولیدی جهان از منابع تجدیدپذیر تأمین میشود.
او تأکید کرد: کشورهایی که حتی از نظر اقلیمی مزیتهای ایران را ندارند، با سیاستگذاری صحیح و مشارکت بخش خصوصی، سهم تجدیدپذیرها را به شکل چشمگیری افزایش دادهاند.
واقعگرایی بهجای نگاه صفر و یکی
معاون سرمایهگذاری ساتبا با رد نگاه اغراقآمیز یا تقلیلگرایانه نسبت به انرژیهای پاک گفت: تجدیدپذیرها بهتنهایی قادر به حل کامل ناترازی برق نیستند، اما نقش آنها در تأمین بخشی از نیاز مصرف، کاهش فشار پیک بار و افزایش پایداری شبکه انکارناپذیر است.
به گفته وی، ناترازی فعلی برق کشور حدود ۲۵ هزار مگاوات برآورد میشود و حتی اگر همه ظرفیتهای تجدیدپذیر فعال شوند، باز هم نیاز به ترکیب هوشمند منابع انرژی وجود دارد.
مردم؛ موتور اصلی توسعه تجدیدپذیرها
سیگارودی با اشاره به تجربه جهانی تأکید کرد: توسعه واقعی انرژیهای تجدیدپذیر باید توسط مردم و بخش خصوصی انجام شود. از سال ۱۳۹۵ تاکنون حتی یک کیلووات نیروگاه تجدیدپذیر دولتی به شبکه اضافه نشده و این نشان میدهد مسیر درست، اتکا به سرمایهگذاری مردمی است.
او افزود: بررسی تجربه بیش از ۷۰ کشور دنیا نشان میدهد حدود ۸۰ درصد توسعه تجدیدپذیرها از مسیر خرید تضمینی برق محقق شده است؛ مدلی که در ایران نیز دنبال میشود.
صدور پروانهها؛ فاصله مجوز تا تولید
بر اساس آمار ساتبا، تاکنون حدود ۱۰۰ هزار مگاوات پروانه احداث نیروگاه تجدیدپذیر برای بخش خصوصی صادر شده است. البته سیگارودی با اشاره به واقعیتهای اجرایی گفت: حتی در بهترین شرایط جهانی، تنها ۲۰ درصد پروانهها به تولید واقعی میرسند و این عدد در ایران حدود ۱۵ درصد برآورد میشود.
با این حال، وی از ورود جدی صندوق توسعه ملی به این حوزه خبر داد و گفت: برای نخستینبار، صندوق توسعه ملی بهصورت رسمی از پروژههای تجدیدپذیر حمایت کرده و اکنون ۷ هزار مگاوات پروژه با مشارکت بخش خصوصی در دست اجراست.
حرکت به سمت بازار و بورس انرژی
معاون سرمایهگذاری ساتبا با اشاره به تغییر مسیر سیاستگذاری گفت: بیش از ۱۹ هزار مگاوات قرارداد فعال در حوزه تجدیدپذیرها وجود دارد که بخش عمده آن از طریق بورس انرژی دنبال میشود. این موضوع نشاندهنده حرکت تدریجی از مدلهای دستوری به سمت سازوکارهای بازارمحور است.
وی افزود: ساتبا در دهه اخیر تمرکز خود را بر سیاستگذاری و نظارت گذاشته و حتی پروانه حدود ۲۰ هزار مگاوات پروژه غیرفعال را که اقدامی برای اجرا نداشتند، باطل کرده است.
راهی جز تجدیدپذیرها نیست
در شرایطی که رشد مصرف برق، فرسودگی زیرساختها و محدودیت سوختهای فسیلی فشار مضاعفی بر شبکه وارد کرده، پیام روشن است: تجدیدپذیرها راهحل فوری نیستند، اما تنها مسیر پایدار آیندهاند.
به گفته سیگارودی، اگر اجزای مختلف سیستم انرژی ـ از سیاستگذاری و تأمین مالی تا مشارکت مردم ـ بهدرستی کنار هم قرار گیرند، عبور از ناترازی برق نه با پروژههای نمایشی، بلکه با توسعه هدفمند انرژیهای تجدیدپذیر محقق خواهد شد.
/مهر
