بیتکوین با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال ۲۰۲۵، در مسیر ثبت چهارمین کاهش سالانه خود قرار گرفته است؛ افتی که برخلاف دفعات پیشین، نه ناشی از رسوایی بزرگ و نه نتیجه فروپاشی گسترده صنعت رمزارز، بلکه حاصل مجموعهای از عوامل ساختاری و رفتاری بازار است.
به گزارش پایگاه خبری اقتصاد جوان، با نزدیک شدن به پایان سال ۲۰۲۵، بیتکوین در آستانه ثبت چهارمین افت سالانه در تاریخ خود قرار گرفته است؛ کاهشی که برای نخستین بار بدون وقوع یک رسوایی بزرگ یا فروپاشی گسترده در صنعت رمزارزها اتفاق میافتد.
آخرین موج ریزش قیمت بیتکوین روز دوشنبه رقم خورد؛ جایی که فروش شدید باعث شد بزرگترین رمزارز جهان در ساعات معاملات نیویورک تا ۳.۷ درصد کاهش یابد. بیتکوین اکنون در مجموع سال ۲۰۲۵ حدود هفت درصد از ارزش خود را از دست داده و ظهر روز چهارشنبه در معاملات سنگاپور در محدوده ۸۷ هزار و ۱۰۰ دلار معامله شد.
اگرچه این کاهش نسبت به سه سقوط سالانه قبلی بیتکوین، اصلاحی ملایمتر به نظر میرسد، اما در بستری کاملاً متفاوت رخ داده است. از زمان آخرین سقوط بزرگ بازار کریپتو در سال ۲۰۲۲، پذیرش نهادی بیتکوین افزایش یافته، چارچوبهای نظارتی تکامل پیدا کرده و این صنعت حتی از حمایت دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برخوردار شده است.
با این حال، افت سریع قیمت پس از ثبت رکورد بیش از ۱۲۶ هزار دلار در اوایل اکتبر، بسیاری از خریداران را سردرگم کرده است. حجم معاملات کاهش یافته، سرمایهگذاران در حال خروج سرمایه از صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF) بیتکوین هستند و بازارهای مشتقه نیز، حتی با وجود خریدهای گسترده شرکت «استراتژی» بهعنوان بزرگترین نهنگ بیتکوین، تمایلی به شرطبندی روی بازگشت قیمت نشان نمیدهند.
این روند نزولی همچنین نشان میدهد مسیر حرکت بیتکوین از بازار سهام جدا شده است. شاخص «اساندپی ۵۰۰» در اوایل ماه جاری در بالاترین سطح تاریخی خود بسته شد و از ابتدای سال تاکنون حدود ۱۶ درصد رشد داشته است. سهام فناوری که بیتکوین اغلب همگام با آنها حرکت میکرد، حتی عملکرد بهتری نیز ثبت کردهاند.
سه کاهش سالانه نخست بیتکوین از زمان آغاز معاملات آن در صرافیها در سال ۲۰۱۰، همگی با رویدادهایی همراه بودند که دستکم برای مدتی اعتماد بازار را به شدت تضعیف کردند. در سال ۲۰۱۴، هک و فروپاشی صرافی «امتیگاکس» ضعفهای جدی زیرساختهای نوپای رمزارز را آشکار ساخت و به معاملهگران اولیه نشان داد که نگهداری داراییها در پلتفرمهای متمرکز لزوماً ایمن نیست. در نتیجه، قیمت بیتکوین در آن سال ۵۸ درصد سقوط کرد.
چهار سال بعد، در پی سرکوب عرضههای اولیه سکه (ICO) توسط نهادهای نظارتی، حباب این بازار به شکل شدیدی ترکید و بیتکوین و سایر رمزارزها را وارد سقوطی سنگین کرد. افت ۷۴ درصدی قیمت در سال ۲۰۱۸، همچنان بزرگترین سقوط سالانه بیتکوین به شمار میرود.
سقوط سال ۲۰۲۲ شاید مهمترین ریزش بازار کریپتو بود؛ چرا که این بازار تا آن زمان به مراتب بزرگتر شده بود و همزمان با فروپاشی چندین شرکت بزرگ، بهویژه صرافی افتیایکس متعلق به سم بنکمنفرید رخ داد. این اتفاق در نهایت به سرکوب گسترده صنعت رمزارز از سوی دولت جو بایدن، رئیسجمهور وقت آمریکا انجامید.
کاهش بدون بهانه در سال ۲۰۲۵
تا زمان اوجگیری قیمت بیتکوین در اکتبر ۲۰۲۵، در ظاهر هیچ عاملی نمیتوانست مانع صعود این رمزارز شود. دونالد ترامپ ارزهای دیجیتال را بهعنوان یک اولویت ملی معرفی کرده بود، کنگره آمریکا قانون مهمی در حوزه استیبلکوینها تصویب کرده بود و صندوقهای ETF بیتکوین میلیاردها دلار سرمایه جذب میکردند. هم ارزش خریدها و هم میزان جذب سرمایه با سرعت بالایی در حال افزایش بود و چندین پرونده اجرایی علیه نهادهای فعال در حوزه کریپتو که در دوره بایدن آغاز شده بود، مختومه شدند.
اما در پس این ظاهر قدرتمند، آسیبپذیریهای مهمی در حال انباشته شدن بود که مهمترین آنها استفاده گسترده از اهرمهای سنگین در معاملات بود. شکنندگی این رشد قیمتی در دهم اکتبر آشکار شد؛ زمانی که حدود ۱۹ میلیارد دلار از موقعیتهای اهرمی نقد شد و بازار رمزارزها را به سراشیبی سقوط کشاند.
پس از آن، نهنگهای بیتکوین — کیفپولهایی که حجم بالایی از این رمزارز را در اختیار دارند — اقدام به فروش کردند و حتی پس از حذف بخش عمده اهرمها، فشار نزولی بر قیمتها را حفظ کردند. طبق دادههای کویندسک، گردش مالی کاهش یافته و حجم معاملات در ماه نوامبر نسبت به ماه قبل، بیشترین افت خود را از اوایل سال ۲۰۲۴ تجربه کرده است.
مجموعهای از شاخصهای بازار نشان میدهد که معاملهگران، دستکم در مقطع کنونی، ترجیح دادهاند در حاشیه بمانند. بر اساس گزارش بلومبرگ، سرمایهگذاران از دهم اکتبر تاکنون بیش از ۵.۲ میلیارد دلار سرمایه از صندوقهای ETF بیتکوین آمریکا خارج کردهاند. همچنین دادههای شرکت تحقیقاتی کایکو نشان میدهد «عمق بازار» — معیاری برای سنجش توان بازار در جذب معاملات بزرگ بدون نوسانات شدید قیمتی — حدود ۳۰ درصد نسبت به بالاترین سطح سال کاهش یافته است.
در مجموع، با وجود آنکه شرایط ظاهراً برای ثبت یک عملکرد مثبت سالانه مهیا به نظر میرسید، بیتکوین در سال ۲۰۲۵ نتوانست از ثبت یک سقوط سالانه دیگر جلوگیری کند.
/ایسنا
